Annemarie schrijft wekelijks een opiniecolumn in De Telegraaf. Hieronder leest u haar laatste columns. Wilt u ook de eerder verschenen columns van Annemarie lezen? Volg dit dan op Facebook: Annemarie van Gaal – De Columns

16 juli 2018

Puntensysteem voor de Eerste Kamer

Ik weet dat een Eerste Kamerlidmaatschap geen fulltime baan is en dat je er best nog iets naast kan doen. Maar Eerste Kamerlid zijn is wel een belangrijke taak én een serieuze aanslag op je agenda. Op dinsdag vergadert de Eerste Kamer in Den Haag, die dag ben je als Kamerlid sowieso al kwijt en daarnaast ben je nog een extra dag bezig om je stukken te lezen en je voor te bereiden. Het is belangrijk werk, dus die tijd moet je er ook aan besteden. De rest van de werkweek kun je wat anders doen. Dat is prima, want het is goed dat politici liefst met twee, maar in ieder geval nog met één been in de maatschappij staan.
Maar dat éne been, als dat nou blundert… wat gebeurt er dan?
Neem even de perikelen rond André Postema als voorbeeld. Postema is voorzitter van de LVO-raad, het Limburgse Voortgezet Onderwijs én Eerste Kamerlid, naast een aantal andere nevenfuncties. Onder zijn verantwoordelijkheid lopen honderden leerlingen hun diploma mis. Niet fijn voor de PvdA, namens welke partij hij in de Eerste Kamer zit, maar nog veel erger voor de honderden kinderen die door zijn falende toezicht benadeeld zijn.
Met zijn fulltime baan als voorzitter van de LVO-raad verdient hij € 179.000 per jaar, precies het maximale salaris dat bestuurders van publieke en semi-publieke instellingen mogen verdienen. Daarnaast is hij Eerste Kamerlid, waarvoor hij inclusief alle toeslagen, vergoedingen en reiskosten nog eens dik € 50.000 per jaar opstrijkt.

Commissies

Voor het fractievoorzitterschap komt er nog een paar duizend euro extra bij en daarnaast zit hij nog in een aantal commissies van de Eerste Kamer en ook dat tikt lekker aan op de bankrekening van de familie Postema.
Alleen al met zijn Eerste Kamerlidmaatschap voor de PvdA verdient hij anderhalf keer een modaal salaris.
Dus als fulltime ambtenaar én als Eerste Kamerlid krijgt hij bij elkaar een riant inkomen van ruim € 230.000, ruim zes keer een modaal inkomen. Daarnaast heeft hij ook nog tijd voor maar liefst vier ándere nevenfuncties. Vier. Knap? Nee, niet zo knap blijkt, want hij blundert behoorlijk als voorzitter van het Limburgse Voortgezet Onderwijs en opstappen weigert hij.
Kijk, wij hebben allemaal 24 uur in een dag en als je gezegend bent met veel energie, dan kun je best werkweken maken van 50 uur, maar geen 100 uur. Niet als je alles goed wilt doen tenminste. Zowel het voorzitterschap van de LVO-raad als het Eerste Kamerlidmaatschap, maar ook de nevenfuncties van Postema vereisen tijd en aandacht. Halfslachtig werk betekent blunders en het resultaat is nu dat honderden kinderen hun diploma mislopen. Vertrouwen wij iemand nog wel die zo slecht zijn vak uitoefent en zo weinig toezicht houdt, om een belangrijke baan als Eerste Kamerlid uit te oefenen waarmee hij in feite toezicht houdt op onze regering?

“Halfslachtig werk betekent blunders”

Ondanks zware druk van de PvdA om zijn Eerste Kamerlidmaatschap op te zeggen, weigert Postema. Voor de bühne zegt hij zijn PvdA-fractievoorzitterschap op, maar hij blijft gewoon aan als Eerste Kamerlid. Hij draagt zijn taken over aan een nieuwe voorzitter; alweer de derde voorzitter van de PvdA-fractie in de Eerste Kamer in een half jaar tijd.
De opvolger van André Postema is Esther-Mirjam Sent. Volgens mij is zij een prima vrouw, maar zij maakt het qua tijdsbesteding nóg bonter. Naast PvdA-fractievoorzitter in de Eerste Kamer is zij hoogleraar en vice-decaan bij de Radboud universiteit in Nijmegen. En dat is nog niet alles, zij heeft daarnaast maar liefst tien nevenfuncties. Tien. Knap? Nee, niet knap. Onverantwoord.

Te belangrijk

Een lidmaatschap van de Eerste Kamer is niet iets wat je ’erbij’ doet, daar is het veel te belangrijk voor. Ik zou de discussie weleens aan willen zwengelen hoever we hiermee door willen gaan.
Even ter vergelijking: Als je commissaris bent bij een bedrijf dan moet je je houden aan de zogenaamde code Tabaksblat, die bepaalt dat je als commissaris maximaal vijf punten mag hebben. Ieder commissariaat telt voor één punt en een voorzitterschap van een Raad van Commissarissen voor twee punten.
Dat is een prima systeem en het gaat wildgroei tegen van mensen die denken dat ze wel even tien belangrijke nevenfuncties ’ernaast’ kunnen doen. Met vier commissariaten waarvan één als voorzitter, of met drie commissariaten waarvan twee als voorzitter, zit je aan je maximale vijf punten. Meer kan niet en dat is maar goed ook. Je kunt alleen dingen goed doen als je er voldoende ruimte voor hebt in je agenda én in je hoofd.
Ik stel voor dat ze in Den Haag deze discussie ook gaan voeren en dat een Eerste Kamerlidmaatschap voor bijvoorbeeld drie punten gaat tellen. Een fulltime baan is niet te combineren met een Eerste Kamerlidmaatschap, tenzij je een of twee dagen minder gaat werken.
Een Eerste Kamerlidmaatschap is dan ook niet te combineren met bijvoorbeeld drie commissariaten, want dan kom je boven je maximale vijf punten.
Je wilt toch geen baantjesjagers op een belangrijke positie als Eerste Kamerlid?
Deze discussie is hard nodig want wij verdienen namelijk betere bestuurders en politici, met minder aandacht voor hun eigen bankrekening en meer aandacht voor hun belangrijke taak.


 9 juli 2018

Klant lozen: terecht of onverantwoord?

’Van Lanschot loost duizenden klanten’ kopte het Financieele Dagblad vorige week. Ik vroeg me af waarom je als bedrijf je klanten zou lozen, dus ik las geboeid verder. Van Lanschot blijkt alleen nog maar geïnteresseerd te zijn in klanten die minimaal een vermogen van €500.000 bij hun bank beleggen.
Alle andere klanten met ’alleen maar’ een spaarrekening of een betaalrekening zijn ze liever kwijt dan rijk, en daarom hebben ze die een brief gestuurd met de mededeling dat ze op zoek moeten gaan naar een andere bank. Van Lanschot zegt hun bankrekeningen zonder pardon op.

Beleggen

Het viel veel klanten rauw op hun dak, niet iedereen wil zijn zuurverdiende geld namelijk risicovol beleggen via de overbetaalde vermogensbeheerders van de bank en dat kun je ze niet kwalijk nemen.
De AFM heeft er geen bezwaar tegen dat ze klanten de wacht aanzeggen, mits ze die klanten maar een alternatief bieden en dat doet Van Lanschot ook, want ze schrijven in hun brief naar hun vermogende klanten dat zij ’voor slechts €1,50 per maand’ terecht kunnen bij de Rabobank. Gênant eigenlijk.
Natuurlijk begrijp ik dat Van Lanschot minder verdient aan geld dat op een spaarrekening staat dan aan geld dat zij naar hartenlust mogen beleggen en waar zij kosten voor mogen rekenen. Maar om dan zomaar een groep trouwe klanten te laten vallen, die je nota bene in veel gevallen zélf hebt overgehaald om bij je te komen bankieren, gaat best ver. Het is trouwens niet voor het eerst dat Van Lanschot de relatie met een groep klanten eenzijdig opzegt. Tijdens de financiële crisis in 2012 kregen duizenden mkb-ondernemers die klant waren bij Van Lanschot, een brief. De brief begon met de zin: ’U weet dat een duidelijke focus essentieel is voor een goede bedrijfsvoering’. Tsja, en vervolgens kwam de mededeling dat deze ondernemers niet meer voldeden aan de ’focus’ van Van Lanschot, want die was namelijk verlegd en zij wilden vanaf dat moment alleen nog maar bedrijven bedienen met een omzet van meer dan €5 miljoen. ’U voldoet hier niet aan’, concludeerde de bank en de ondernemers werden gedwongen om op zoek te gaan naar een andere bank die bereid was hen te financieren, want Van Lanschot beëindigde de relatie. Van Lanschot was onverbiddelijk, bood geen hulp en heeft met deze actie veel ondernemers in een faillissement geduwd.
Nu ben ik ondernemer én liberaal, dus ik vind in principe dat ieder normaal bedrijf zijn eigen afweging moet kunnen maken. Ik zou het bijvoorbeeld niet vreemd vinden als een particulier bezorgbedrijf een opslag vraagt om pakketjes naar het drukke centrum te brengen, of wanneer een winkel maar drie dagen per week open is omdat het anders niet rendabel is. Dat begrijp ik.
Maar een bank heeft een publieke functie én bovendien een zorgplicht en dat vind ik toch een ander verhaal.
Stel dat een energiebedrijf zou zeggen: ’Vanaf nu bezorgen wij alleen nog maar in villa’s. U woont in een appartement en dat levert niet voldoende op voor ons, dus gaat u maar op zoek naar een ander energiebedrijf. Wij zeggen hierbij onze relatie op. Goedemiddag.’
Of de Nederlandse Spoorwegen die zegt: ’Wij zijn vanaf nu alleen nog maar geïnteresseerd in mensen die minimaal vijf keer per week met de trein reizen. U doet dat niet, dus u begrijpt dat wij u vanaf volgende maand niet meer kunnen vervoeren. U kunt als alternatief de bus nemen of een auto kopen.’ Dat zouden we nooit accepteren van de NS, maar waarom accepteren we het wel van een bank?

Meedogenloos

De publieke opinie is vaak meedogenloos waar het de grote banken zoals ING en ABN Amro betreft, maar om de een of andere vreemde reden, zien we een kleine bank als Van Lanschot en haar acties over het hoofd.
Weet u nog dat het land te klein was toen aangekondigd werd dat de topman van ING een salarisverhoging van vijftig procent zou krijgen en daarmee €3 miljoen per jaar zou gaan verdienen? Onder grote druk van klanten en de media is die loonsverhoging destijds teruggedraaid. Maar toen de topman van Van Lanschot een salarisverhoging van 25 procent kreeg en daarmee op een jaarinkomen van €1,5 miljoen kwam, was er nauwelijks ophef. Even ter vergelijking: ING heeft bijna 13.000 werknemers, Van Lanschot maar 1680, ING heeft een balanstotaal van €846 miljard, Van Lanschot €14,7 miljard; nog geen twee procent van de grootte van de ING Bank dus. De topman van Van Lanschot verdient op dit moment bijna net zoveel als de topman van ING, terwijl zijn bank slechts een vijftigste van de grootte van de ING heeft.
Benieuwd wie dat gaat betalen? Nou, met wat geluk houden ze bij Van Lanschot nog het groepje vermogende klanten over dat dik gaat betalen aan het vermogensbeheer, dus maakt u zich daar maar geen zorgen over.
De AFM houdt toezicht op het gedrag en de cultuur van de banken. Het lijkt mij de hoogste tijd dat ze het gedrag en de cultuur bij Van Lanschot eens onderzoeken. Als de AFM het niet doet, dan doen de klanten het wel. Hoop ik.